Stress, gezondheid en herstel

Wat is stress?

Aangezien dit thema een centrale rol speelt in mijn aanbod wil ik op deze pagina wat uitgebreider ingaan op mijn visie.

Stress is een natuurlijke reactie op de prikkels/stressoren die we in het dagelijks leven ervaren. Deze stressoren komen van binnenuit of van buitenaf. Het verschilt per persoon of en in welke mate iets als stressvol wordt ervaren.

Stressoren van binnenuit hebben te maken met de persoon, zoals bijvoorbeeld honger, ziekte, pijn, intense emoties of onwelkome gedachten. Stressoren van buitenaf worden veroorzaakt door dagelijkse gebeurtenissen, zoals ruzie met je partner, een auto die stuk gaat of een te volle agenda. Het kan ook zijn dat we te lang of te vaak worden geconfronteerd met stressvolle situaties en ervaringen zoals een te hoge werkdruk, de zorg voor een zieke partner of financiële problemen. Ook kan het gebeuren dat we een heftige (traumatische) gebeurtenis meemaken zoals een ongeval of het verlies van een dierbare, wat ons systeem in één keer overweldigd. Tot slot zijn er mensen die chronische stress en trauma hebben ervaren in hun kindertijd, welke (indien niet geheeld) onder andere hun weerslag hebben op hoe we reageren op stress in ons volwassen leven.

Afhankelijk van hoe bepaalde delen van ons brein de stressoren interpreteren (veilig of gevaar) zal ons lichaam zich ontspannen of aanzetten om te handelen (vechten/vluchten) of, als handelen niet mogelijk is, te bevriezen. Ons autonome zenuwstelsel speelt hierin een belangrijke rol. Het regelt niet alleen de onbewuste processen in ons lichaam zoals spijsvertering en lichaamstemperatuur maar ook onze overleving- en stress respons (zie onderstaand filmpje voor een uitgebreide uitleg).

Het ervaren van spanning in al zijn gradaties en het meemaken van traumatische ervaringen horen bij het dagelijks leven. Het goede nieuws is dat ons systeem is toegerust hiermee om te gaan, zich aan te passen, hiervan te leren en te groeien. Echter; dit systeem werkt alleen zolang we volledig herstellen van wat we hebben ervaren en ons zenuwstelsel weer terugkeert naar homeostase; een staat van sociale betrokkenheid, ontspanning, rust en veiligheid. Onderstaande afbeelding geeft weer hoe ons zenuwstelsel zich aan kan passen en is een illustratie van de Polyvagaal Theorie zoals ontwikkeld door Stephen Porges. Voor meer informatie over deze theorie: http://www.polyvagaalplatform.nl

Stress respons autonome zenuwstelsel

Wij mensen kunnen op veel verschillende manier bewegen richting een gevoel van kalmte en ontspanning. Sociale verbinding/sociaal contact is hiervan wel de meest belangrijke, maar ook lichaamsbeweging zoals dansen, wandelen, hardlopen, yoga en feitelijk elke vorm van sport of bewegen waarin jij jouw energie kwijt kunt of waardoor jij ontspant. Daarbij kunnen we de ademhaling, meditatie, mindfulness, buiten zijn in de natuur en gezonde voeding gebruiken om ons te helpen kalmeren, gezond te blijven en te herstellen. En natuurlijk niet te vergeten TRE®, een waardevolle tool en natuurlijke manier om zelf diepe spierspanning los te laten.

Onze gezondheid komt in de knel als herstel, om wat voor reden dan ook, onvolledig is of zelfs helemaal uitblijft. Als dit gebeurt is de kans groot dat we in een staat van zijn terecht komen waarin we continu ‘aan’ staan, we niet meer weten hoe te ontspannen en we minder verstandige keuzes maken in het omgaan met onze vaak ongewenste gevoelens/gedachten of fysieke sensaties. We kiezen dan eerder voor korte termijn oplossingen, zoals negeren, dempen of onderdrukken. Of we laten ons zo opslokken door de waan van de dag dat we ons niet meer gewaar zijn van de signalen die het lichaam geeft, van onze grenzen en behoeften. Daarbij komt dat we leven in een maatschappij die dit gedrag aanmoedigt en beloont. Dit alles zorgt op de lange termijn voor het ontstaan van klachten, die zich bij iedereen anders uitten.

Onze klachten vertellen ons dat we het nodig hebben om te herstellen. Een van de manieren om ons lichaam hierbij te helpen is TRE®.